O xogo das cadeiras

Hugin e Munin publica na nosa lingua O xogo das cadeiras de Uxue Alberdi. Tres mulleres en tres épocas diferentes da vida: infancia, xuventude e vellice. As cadeiras como metáfora da vida, un xogo que consiste en que de cada vez alguén quedará sen sitio e terá que marchar do xogo. Pois iso. Así, nunha novela fragmentada, como é tamén a nosa memoria, pululan o amor, a guerra, a liberdade, as esperanzas rotas, e as gretas da memoria. Porque de memoria e dignidade está construído libro, sobre todo, un libro no que admiramos a esta mulleres fortes, valentes, independentes, que nos transmiten a súa historia de xeito singular, que nos falan de sufrimento e de violencia, que lembran o peor episodio vivido, a Guerra Civil. Un libro para a nosa propia memoria, onde non existen heroínas para lembar, senón que, coma a nosa existencia, presenta un monllo de vivencias, do día a día, con todo o que iso supón. Pero tamén, e neste momento máis ca nunca, dá voz á vellice, esa voz que tantas veces non escoitamos, e -tamén agora- esa voz que por miles deixamos de escoitar para sempre.

 

Ourika

Publica Hugin e Munin esta pequena xoia de Claire de Duras, Ourika; foi a primeira novela ambientada en Europa cunha protagonista negra. 50 páxinas para unha ficción baseada nunha historia real: unha moza senegalesa rescatada da escravitude para ser criada e protexida por unha familia francesa con cartos. Pero a súa condición levaraa ao seu illamento. 

É unha pequena obra mestra contada en primeira persoa pola protagonista, esta nena negra adoptada que medra cos seus irmáns adoptivos, unha moza simpática e intelixente. Pero chegará un momento en que nada diso importará, porque prevalecerá a súa cor. A partir de aí, a reclusión. Interior e exterior. Esta reclusión convértea en testemuña do mundo que a rodea, un mundo que non lle pertence; un mundo cambiante porque a revolución Francesa está aí, pero sen nomes propios. 

Unhas poucas páxinas espléndidas.

Detrás da máscara

Interesoume este libro tan pronto chegou ao instituto ao ver quen era a súa autora: Louisa May Alcott, así que me puxen a lelo sen ter ningunha referencia: falo de Detrás da máscara publicado por Hugin e Munin. A súa lectura provocoume unha anguria certa debido ao tema, non polo libro en si, senón porque sempre me acontece con estes personaxes que procuran algo tan diferente ao que aparentan, unha muller maquiavélica e intelixente que saberá chegar ao seu fin último. A protagonista é unha moza fría e calculadora que ten unhas intencións claras dende o principio, porque o único que busca na súa vida é a riqueza e, por tanto, a estabilidade económica. E con esta meta enganará a todas as persoas que ten ao seu arredor, porque é unha gran actriz que sabe agochar as súas decisións e que non permite que se intúa o seu propio eu. E a narración déixao claro, pero aínda así, atrapa por sabermos como se vai desenvolver, como vai evoluíndo a acción e como van respondendo os personaxes.

A autora rompe coa idea dunha muller sufrida que debe resistir todo canto lle acontece e desde logo afástase completamente do ton da súa novela máis coñecida. Aquí amósase unha muller con poder, con astucia, mesmo cunha falta de escrúpulos e moral total e absoluta. Pero tamén deixa claro que o que quere a autora é que esta muller non pode deixarse vencer, que vai saír da súa situación como sexa. E farao, vaia se o fará! De feito, o subtítulo é "O poder dunha muller". Tamén temos que ter en conta cando foi escrito.

Aquí vola deixo. Eu sufrín pola lectura pero é realmente atraente. Así que vola recomendo.

O verán sen homes

Celebramos a publicación do libro de Siri Hustvedt O verán sen homes por parte da editorial Hugin & Munin, unha obra cualificada como "comedia feminista" pola propia autora.

A autora crea un universo de personaxes femininos, tal como demostra o título: estes serán unha referencia pero non terán vida propia. E neste universo todos os planetas están representados: a vellice, a adolescencia, a nenez...; nestes estados hai subversión, inseguridade, xogos... O sol ao redor do cal xiran todas elas será a protagonista, a muller moderna que despois dunha transitoria loucura saberá poñer distancia aos sufrimentos e teorizará ironicamente sobre as diferenzas entre home e muller. Ironía e humor sutil que a autora mesmo conxuga con algúns debuxos "iluminativos" e poemas que se pechará nunha novela liberadora e doce que vos encantará, mestura de erotismo, vitalidade e feminidade.

Un estímulo cheo de ironía na nosa lingua.

Mocidade

Hugin e Munin publica Mocidade de Joseph Conrad, unha novela curta que ten como protagonista a Charles Marlow, personaxe que coñecemos de Corazón da escuridade, quen conta con detalle unha aventura mariña que tivo canda a súa mocidade. Unha mocidade que é o leit-motiv da novela e que exalta a ledicia de vivir, os riscos e as aventuras, un xeito de ver a vida que muda cando os anos transcorren. Ai, esa mocidade fuxidía!

A destacar a tradución e o traballo verquido nun numeroso corpo de notas.

A besta na xungla

Contar coa editorial Hugin e Munin é sabermos que teremos un monllo de bos libros na nosa lingua. Agora un exemplo máis: A besta na xungla de Henry James. Non estamos ante unha lectura doada, ollo!.

O noso protagonista está absolutamente convencido de que esa "besta na xungla" estao agardadando, gañando terreo a medida que pasa o tempo -e as páxinas- e que o futuro está escrito por ela. Así que o que podería ser unha historia de amor non pode selo, esperando precisamente ese prodixio futuro. O autor realiza unha análise dos sentimentos e da relacións que establecen estes que é un pequeno prodixio da brevidade e concisión; en realidade, isto é o que domina o relato, xa que pasar, non pasa gran cousa. Todos e todas, lectores e lectoras, mesmo o e a protagonista, agarda a esa suposta "besta", pero non a vemos nin cando rematou a lectura. Ela é unha salvadora... de que? De aí que leamos unha novela basicamente intelectual, sen acción; de aí que falemos dunha lectura difícil.

Un matrimonio provinciano

Aproveitei a longa espera para entrar no médico para ler gran  parte deste curto libro -dende que estou no novo centro apenas teño tempo para a lectura. E como o gocei! Iso a pesar da atmosfera oprimente que Marquesa Colombi nos presenta en Un matrimonio provinciano publicado por Hugin & Munin, editorial que segue a sorprendernos pola descuberta dos seus textos e pola calidade das súas traducións. Unha novela feminista porque constitúe todo un alegato contra a condición da muller alá contra finais do século XIX; a moza protagonista ten un único degairo para poder fuxir do aborrecemento no que vive: casar. Desta única cuestión deriva a agochada reclamación de cambio nesa sociedade: unha chamada -urxente- á rebelión feminina. E que esta rebelión pase así, en crequenas, polas páxinas do libro é o mérito máis importante.

A opresión familiar e social na que viven as mullers é tal que a moza protagonista namora mesmo sen coñecer o obxecto de tal namoro, unha visión posible en actos relixiosos e un maxín constante durante ese gran tempo de soidade no que vive mergullada. Non se cuestiona nada, é por iso que ese pensamento machista social, familiar e persoal, queda descualificado dende a primeira folla. Así que unha novela ben afastada no tempo segue vixente aínda hoxe, salvando as distancias. Cal é o papel real da muller na nosa sociedade? Foxe a muller da soidade establecida como algo cruel e tenta aínda hoxe casar por riba de todo?

Unha lectura que vos recomendo, xaora!

Pasaia blues

Unha boa recomendación a que nos propón a editorial Hugin & Munin esta de Harkaitz Cano, Pasaia blues. Lectura onde se mestura un triángulo membro dun comando terrorista, un policía fisonomista que acaba esquizofrénico, un escuro comisario sen prexuízos morais... todo convivindo nunha atmosfera claustrofóbica nos anos 90. O libro non é lectura fácil pola fragmentación, pola escuridade que supón non saber onde van os personaxes, ás veces non saber que fan, como un xogo de espellos onde se dilúen e temos que averiguar cal é a imaxe verdadeira. Saltos de tempo, lírica, reflexión, violencia... unha tea de araña onde os personaxes búscanse e ás veces topan o que non queren. Literatura cinemtaográfica de atención lectora nunha cidade depravada onde non faltan pelexas de cans clandestinas, violencia, ladróns de chatarra, boxeo... e todo conectado co conflito vasco.

O afundimento do Titán

Apaixoante lectura esta que nos propón a editorial Hugin e Munin: O afundimento do Titán de Morgan Robertson. Un escritor que é quen de prever o futuro, como soubo facer o famoso Verne. 

Nos primeiros capítulos, a miña mente contaxiada non era quen de separar o que estaba lendo do "Titanic". Non daba imaxinado o que me describía o autor sen virme á cabeza toda a visualización que coñecemos do transatlántico desaparecido. Pero a lectura, por fin, foise apoderando de min e conseguín afastarme para centrarme neste Titán e os seus personaxes. E foi fascinante.

O gran barco Titán naufraga tras  chocar cun iceberg, morrendo por falta de botes salvavidas grande número de persoas; ollo, isto foi escrito en 1898, catorce anos antes da traxedia do Titanic. Pero non é a única coincidencia: o nome do capitán do Titán era Smith, como o do responsable do Titanic; ambos os dous naufragaron no Atlántico Norte nun mes de abril, e a tonelaxe, dimensións, velocidade, número de botes salvavidas e aínda de pasaxeiros destes grandes barcos eran incriblemente semellantes. Pero non é isto o máis interesante da lectura -un pouco de morbo si que dá- senón a crítica social que traslada: as manobras das grandes compañías que só se interesan polos seus beneficios, o clasicismo, o abuso de poder... Claro que isto segue vixente hoxe en día, non si?

E por suposto, a historia de amor e de superación persoal que segue de fío en toda a novela. E que fai que teña outro sustento engadido. Con final feliz, ademais. Un personaxe interesante con dúbidas existenciais que ama e desexa ser amado para topar o máis achegado que existe á felicidade. Unha persoa que amosa ser humano valente cando se precisa e que dubida dese deus bondadoso que a relixión se inventa para ter contentas ás persoas. Un protagonista que paga a pena coñecer.

Maria

Impresionante a lectura deste Maria de Mary Wollstonecraft publicado por Hugin & Munin. Un libro sobre o difícil que é ser muller nunha sociedade que considera que esta non ten ningún dereito agás o de servir ao esposo pacientemente e aturar que ser muller conleva ser subimsa. É unha das primeiras achegas ao feminismo, polo que a lectura resulta dobremente interesante. Unha reflexión constante en todas as súas páxinas cando conta todas as vexacións físicas e psíquicas que tivo que aturar por ser muller; non por ser máis intelixente ou liberal, senón simplemente por comprender que non existía xustiza nesa diferenciación de sexos. 

Aínda que é en gran medida un relato en primeira persoa, a novela acada unha reflexión social, e non se centra só nos sufrimentos da protagonista. Outro mérito da novela é conseguir a empatía d@s lector@s para considerar que a experiencia da protagonista, inxustamente encarcerada, oprimida por ser muller, é consecuencia tan só de vivir nunha sociedade patriarcal represiva e que poida coñecer experiencias de mulleres de varias clases sociais e orixes diferentes. Unha lectura que non resulta doada pero na que a autora amosa unha destreza literaria capaz de transmitir a súa mensaxe política para tentar manipular a posibles lectores da súa época. Unha linguaxe que consegue mesmo ser emocional cando deixa que o seu corazón ame e sexa amado. Busca por tanto a alianza co lector ou lectora para que este ou esta participe na historia e lle teña un afecto especial e procurando unha narración emocionalmente convicente.

O forasteiro misterioso

Temos a sorte de contar cunha editorial empeñada en traernos á nosa lingua grandes libros clásicos que ben poden pasar desapercibidos andando sempre pendentes das novidades. Falo de Hugin & Munin, desta volta do libro de Mark Twain O forasteiro misterioso. Un gran libro ao que cómpre achegarse.

Realiza o autor a través da figura de Satanás unha crítica e unha reflexión da condición humana e das súas eivas. Satán é aquí un mozo guapo e intelixente caracterizado polo seu poder e pola ausencia do chmado "sentido moral" dos humanos. El é quen de analizar os actos dos humanos e de comparalos cos dos animais, vendo como aqueles son moito máis crueis e necios ca estes. Os homes adoitan elixir o mal sobre o ben, e iso a pesar da "moralidade" da que fan gala. Ademais, o Anxo analiza como os católicos e os cristiáns non pregoan co exemplo, dado o seu materialismo infinito. Tamén fala da crueza das gerras e das máquinas de exterminio inxustas. As persoas somos cómodas e estamos dominadas por uns poucos que gobernarán con covardía e hipocrisía. Vaia, que o ser humano ten moito de ser e pouco de humano!

O último capítulo xa é unha aceda reflexión que deixará ao lector só ante as propias palabras. Impresionante.

Angel Esquire

Tráenos Hugin e Munin este clásico da novela policiaca en estado puro: Edgar Wallace. A verdade: sentín unha grande ledicia cando o vin en galego, porque o nome de Wallace acompaña as miñas primeiras lecturas. Recordo que na miña casa había moitos libros del, así como de Agatha Christie e de Conan Doyle; maxino que a novela negra era un piar fundamental das lecturas do meu pai, e foi este xénero o que me principiou na lectura novelesca despois dos cómics. Así que o meu cariño por Wallace é profundo e sentimental. Pero este libro en concreto non o coñecía: Angel Esquire é un libro delicioso que recomendo para amantes da novela negra. A partir dunha herdanza encriptada, asistimos ao insospeitado proceder dos homes en busca da riqueza. Un libro que se le como novela e como cinema, pois é inevitable maxinar en todo momento a acción vendo un filme, onde destaca un toque de humor refinado e unha intriga constante e á vez delicada que contempla a duración da lectura coma un lóstrego, porque, simplemente, queremos devorar o libro. Unha acción que ademais ten a virtude de aportarnos trazos xerais do Londres da época.

A asasina

Impresionoume a lectura d ' A asasina de Alexandros Papadiamandis, publicado por Hugin e Munin. Dura polo contido e pola reflexión que propicia, durísimas condicións vitais das mulleres gregas daquela época, o que supón que o destino ou as decisións de cadaquén veñan condicionadas por estas e sexan tan drásticas co"liberdade individual" ou escolla dun tipo de decisións que semellan provir dunha loucura transitoria, senón que asemade é un libro que constitúe un relato inxente da situación misérrima da Grecia daquel momento, así como o plantexamento da moral e o tormento continuo no que vivirá a protagonista facendo fronte ás súas propias decisións. Remorsos fronte ignorancia, castigo fronte humildade.

Mentres avanzamos na lectura e nos abraia o comportamento da protagonista, seremos quen de analizarnos a nós mesmas vivindo nesa situación de extrema pobreza? O narrador non xulga, pero si é quen de utilizar para a fealdade a beleza dunha prosa que se detán en descricións de lugares fermosos e que converte o inhóspito en lugares habitables polo lector, ávido por averiguar se hai algo máis ca a eterna dualidade entre o ben e o mal: e abofé que o hai.

  "recapitulando a súa vida, vía que no fixera nada máis que servir aos demais".